Lise Öğrencilerindeki Akademik Başarı ve Sınav Kaygısı ile Manevi Danışmanlık ve Rehberlik İlişkisi (TSBS Bildiriler Dergisi, 2021)
Günümüzde öğrencilerin manevi bazı değerleri yitirmelerine bağlı olarak hayatta karşılaştıkları problemlerle baş etme yeteneklerinin zayıfladığı görülmektedir. Bu durum akademik başarı ve sınav kaygısına yansımaktadır. Maneviyatın öğrencilerin akademik performansı üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu gösteren birçok çalışma bulunmaktadır. Öğrencilerin İslam’ın ilme bakışını kavramadıkları, ders çalışmanın da ibadet olduğu bilincini kazanamadıkları, sabır anlayışlarının gelişmediği ve manevi değerlerden beslenmedikleri için ders çalışmakta zorlandıkları, tevekkül bilincine yeterli düzeyde sahip olmadıkları için de sınav kaygısı yaşadıkları söylenebilir. Manevi danışman, ergenlik gibi kritik dönemlerde ortaya çıkan manevi ve ruhsal problemlere, manevi ve dinî kaynaklardan faydalanarak danışanın da aktif katıldığı bireysel sağaltım yoluyla çözümler aramaktadır. Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin akademik başarılarını arttırmada ve sınav kaygılarını azaltmada manevi danışmanlık ve rehberliğin rolünü irdelemektir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın deney grubu ve kontrol grubu, Uşak ilinde lise düzeyinde öğrenim gören araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden öğrenciler içerisinden yansız atamayla seçilen 20 öğrenci ile oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Westside Sınav Kaygısı Ölçeği (Westside Test Anxiety Scale, WTAS) kullanılmıştır. Bu ölçek Driscoll tarafından 2007 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin Türkçe formunun oluşturulması ve güvenirlik çalışmaları Totan ve Yavuz (2009) tarafından yapılmıştır. Totan ve Yavuz tarafından yapılan çalışma sonucunda ölçek, öğrencilerin sınav kaygısı düzeyini ölçmede geçerlilik ve güvenirlik katsayısı yüksek bir ölçme aracı olarak değerlendirilmiştir. Ön test olarak Westside Sınav Kaygısı Ölçeği uygulandıktan sonra manevi danışmanlık ve rehberliğin öğrencilerin akademik başarı ve sınav kaygısıyla baş etme yetenekleri üzerindeki etkisini test etmek için 9 oturumluk grupla manevi danışmanlık ve rehberlik uygulaması yapılmıştır. Manevi danışmanlık ve rehberlik oturumları oluşturulurken “Bilişsel Davranışçı Terapi” tekniği temel alınmıştır. Yapılandırılan oturumlar, alanında uzman olan iki psikolojik danışmanın değerlendirmesine sunularak görüşleri alınmış ve psikolojik danışma sürecinin son hâli oluşturulmuştur. Son oturumda son test uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubunun sınav kaygısı ölçeği ön testlerinden ve son testlerinden almış oldukları puanların anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere Bağımsız Gruplar T testi yapılmıştır. Ayrıca araştırmaya katılan öğrencilerin velileri ve sınıf öğretmenleriyle görüşme yapılmıştır. Öğrencilerin akademik başarılarındaki değişimi gözlemlemek için E-Okul verilerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda manevi danışmanlık ve rehberlik ile öğrencilerin sınav kaygısı arasında negatif bir ilişki tespit edilirken manevi danışmanlık ve rehberlik ile öğrencilerin akademik başarıları arasında ise pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür.