Leone Caetani’nin Hz. Peygamber’in Zeynep bint Cahş ile Evliliği Hakkındaki Görüşleri (TSBS Bildiriler Dergisi, 2023)
18. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Batı dünyasında önem verilen oryantalizm çalışmaları, tüm Batıda olduğu gibi İtalya’da da önemsenmekteydi. İtalyan oryantalizminin en önemli temsilcilerinden biri olan Leone Caetani’nin Annali Dell'Islām adlı eserini Hüseyin Cahid Yalçın’ın İslam Tarihi ismiyle tercüme etmesi sonrasında bu eser Türkiye’de de tanınır olmuş ve ilmî çevrelerde ses getirmiştir. Öyle ki, bu çeviri eser Türkiye Cumhuriyeti kamuoyunda infiâle sebep olmuştur. Leone Caetani, uzun yıllar içerisinde meydana getirdiği eserinde İslam tarihi kaynaklarından büyük oranda istifade etmiştir. Kimi zaman geleneksel İslam tarih anlayışına sadık kalmış, kimi zaman ise gerçekleri yansıtmayan kurgularla ifadelerini zenginleştirme yoluna gitmiştir. Ancak bunu yaparken Hz. Peygamber’e yönelik saygısız ifadeler de kullanmıştır. Hz. Peygamber’in hayatıyla ilgili birçok yanlış görüş ortaya koymuştur. Bunlardan bir kısmı da İslam Peygamberi’nin aile hayatı ve evlilikleriyle ilgilidir. Bu tespitlerle beraber, çalışmamızın asıl amacı, Hz. Peygamber’in Zeynep bint Cahş ile yaptığı evlillik hakkında İtalyan müsteşrik Caetani’nin eserinde ele aldığı hususları belirleyip bunların İslam tarihi kaynaklarındaki karşılıklarını ve doğruluk derecelerini incelemek ve Caetani’nin çelişkiye düştüğü noktaları tespit etmektir. Nitekim Hz. Peygamber’in Zeynep ile evliliği bahsinin dikkat çeken yönleri bulunmakta ve oryantalistlerce de bu konunun üzerinde durulmaktadır. Bunu yaparken Caetani’nin çalışmamızın esas kaynağı olan eseri dahilinde Hz. Peygamber’in eşleri ve evlilikleri hakkındaki değerlendirmelerine kısaca değindik. Devamında tebliğimizin ana gövdesi olan Hz. Zeynep ile evliliği bahsinde Caetani’de yer alan rivayet ve değerlendirmelere yer verdik. Bu anlatımların İslam tarihinin temel kaynaklarında karşılığı olup olmadığını irdeledik ve rivayetler üzerinden tahlil, tenkit ve değerlendirmelerde bulunduk. Caetani’nin kaynak olarak başvurduğu İbn Hişam, Taberî ve Vâkıdî’nin eserlerine başvurduk. Sonuç itibariyle, Caetani’nin uzun uğraşlar neticesinde yıllar süren çalışmasının bir sonucu olarak hazırladığı bu hacimli eserinde Hz. Muhammed’in Zeynep bint Cahş ile evliliği hakkındaki ifadelerinde nesnelliği koruyamadığı, Hz. Muhammed’e bu konu üzerinden hakarete varan ithamlarda bulunduğu, kendi tasavvuratının ürünü olan hikâyeler ürettiği anlaşılmaktadır. Nitekim, İslam aile hukuku açısından önemli sonuçlar doğuran bu evliliği basit ve beşerî menfaatlere indirgemesi, Caetani’nin bu hususta önyargılı hareket ettiğini göstermektedir.