14-15 Yaş Grubuna Yönelik Din Eğitiminde Ailenin Rolü: Sivas Örneği (TSBS Bildiriler Dergisi, 2023)
Ergenlik, bireyin çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Bu süreçte birey fizyolojik, ruhsal ve zihinsel olarak birtakım değişiklikler yaşar. Zihinsel olarak yaşanılan değişikliklerden en önemlisi de bireyin soyut düşünme becerisi kazanmasıdır. Soyut düşünme becerisi ile beraber birey, soyut olan dinî kavramları algılamaya başlar. Aynı zamanda çocukluktaki Allah tasavvuru bu dönemde ruhanî bir boyut kazanır. Ergenlik döneminde bireyin sahip olacağı dinî tutum ve düşünceler hayatında derin izler bırakır. Bireyin dinî gelişim sürecinde birden çok faktör etkili olmaktadır. Bu faktörlerin en önemlisi de bireyin doğumundan itibaren içerisinde bulunduğu aile ortamıdır. Yapılan araştırmada 14-15 yaş grubundaki gençlerin din eğitiminde ailelerinin rolü ele alınmıştır. Ailede verilen din eğitiminin ve anne-babanın dindarlığının gençler üzerindeki etkisi konu edinilmiştir. Dinî değerlerin ve düşüncelerin oluşmaya başladığı ergenlik dönemi, aynı zamanda din eğitimi açısından da önem arz etmektedir. Araştırmada bireyin din eğitimi açısından kritik bir dönem sayılan ergenlikte ailelerin gençler üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ergenlik döneminde birey, dinî konularda kendisine özdeşim kurabileceği kişiler arar. Gençlerde sağlıklı bir dinî gelişimin gerçekleşebilmesi için aile bireylerinin dinî yaşantıları ile örnek olmaları gerekmektedir. Bu doğrultuda araştırmada ailedeki din eğitiminin, anne-babaların dinî yaşantılarının ve düşüncelerinin gençlerin dinî gelişimlerine olan etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada 14-15 yaş aralığındaki gençlerin dinî tutum ve davranışları üzerinde anne-babalarının etkisi anket tekniği kullanılarak incelenmiştir. Çalışma Sivas ilinde yaşayan 2021-2022 eğitim öğretim yılında beş farklı lisede eğitim gören 309 lise öğrencisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Anket aracılığıyla elde edilen veriler SPSS paket programına kodlanmak suretiyle yüklenmiştir. Ankette yer alan ifadelerin seçilme sayıları ve yüzdeliklerine dair bilgilerin verilmesinin ardından, katılımcıların demografik özelliklerinin ölçekte yer alan ifadelere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için khi-kare testi uygulanmıştır. %95 güven aralığında hata payı 0,05 olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda ailelerin, gençlerin dinî tutum ve davranışları üzerinde etkili oldukları anlaşılmıştır. Ailede verilen din eğitiminin gençlerin dinî düşüncelerini etkilediği tespit edilmiştir. Öğrenmiş oldukları dinî bilgilerin çoğunluğunu ailelerinden edindikleri görülmüştür. Aynı zamanda gençlerin dinî konularda aile bireylerini örnek aldıkları tespit edilmiştir. Aile bireyleri içerisinde ise en fazla anneyi örnek aldıkları saptanmıştır. Cinsiyet açısından katılımcıların dinî konularda örnek aldıkları kişiler farklılık göstermemiştir. Dinî konuları aileleri ile konuştukları, bu konuda merak ettiklerini aile bireylerine sordukları tespit edilmiştir. Aile içerisinde dinî konularda en fazla soru sordukları kişinin anneleri olduğu görülmüştür. Cinsiyet açısından değerlendirildiğinde ise aile içerisinde dinî konularda soru sordukları kişiler arasında bir farklılığın olmadığı anlaşılmıştır. Anne-babaların dinî gerekliliklerini yerine getirmelerinin gençlerin dindarlığı üzerinde olumlu bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Sonuç itibariyle aile faktörünün ergenlik dönemindeki gençlerin dinî gelişim süreçlerinde etkili olduğu görülmüştür.